Kto czyta, nie błądzi.

Lata

Lata Obálka knihy Lata
Annie Eranux
literatura piękna
Czarne
2022
książka, mobi, epub
240

"Lata" to rodzaj autobiografii, choć niezbyt typowej, bowiem autorka prezentuje życie bohaterki z perspektywy zewnętrznej. Inaczej mówiąc, pisze o sobie tak, jak by pisała o kimś zupełnie obcym, o osobie którą się obserwuje z daleka w sposób pozbawiony bezpośrednich emocji.

Dobrze się stało, że „Lata” Annie Ernaux zostały wydane na początku tego roku. W przeciwnym razie literacka nagroda Nobla zastałaby nas w sytuacji dość żenującej. Polski czytelnik miałby szansę zapoznać się jedynie z mikropowieścią „Miejsce” sprzed wielu lat. Było to, co prawda, dziełko obsypane nagrodami, ale niekoniecznie najbardziej reprezentatywne.

„Lata” to książka, która we wspomnieniowej formie mówi o poruszających nas współcześnie tematach. Ukazuje rewolucję seksualną, która zaczęła się w pierwszej połowie XX wieku. Mówi o wykorzystywaniu seksualnym. Podejmuje temat aborcji. Czyni to z perspektywy kilkudziesięciu lat, które minęły od zakończenia wojny. Autorka opowiada o życiu kobiet na przestrzeni tych lat. Opowiada też o zmianach.

Ta książka nie jest powieścią. Nie jest też pamiętnikiem w ścisłym rozumieniu tego słowa. Pierwsze strony budzą irytację. I nie wiem, czy tak miało być? Czy to świadomy zabieg autorski, czy po prostu narracja się dopiero „rozkręca”. Jednak im głębiej w las, tym więcej drzew i po jakimś czasie trudno się oderwać od lektury. A może – jak mówią Włosi – traduttore traditore? Tłumacz jest zdrajcą, nie ma tłumaczeń idealnych, a tłumacze Krzysztof Jarosz i Magdalena Budzińska nie poradzili sobie z tym początkiem? Nie mam pojęcia i nie będę snuł dalszych przypuszczeń udając, że wiem coś, czego nie wiem.

Annie Ernaux pisze swą biografię, patrząc na siebie samą z dystansu. Nie znajdziemy tam typowej dla tego gatunku narracji w pierwszej osobie. Nie znajdziemy też dialogów. Jeśli nawet się pojawiają to w formie pewnego opisu, ktoś komuś zdaje skrótową relację, co ktoś jeszcze inny powiedział. A w tle tej, opowiedzianej z dystansem, osobistej ewolucji mamy całe spektrum wielkich wydarzeń politycznych dwudziestego wieku. Od epoki gaullistowskiej we Francji po czasy współczesne a mimochodem pojawiają się tam postacie Karola Wojtyły, Wałęsy, Gorbaczowa, czy wreszcie Putina.

Print Friendly, PDF & Email

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

*