Kto czyta, nie błądzi.

Vaterland

Vaterland Okładka Vaterland
Robert Harris
kryminał, thriller, alternatywna rzeczywistość
Albatros
2018 (pierwsze wydanie 1993)
książka, epub, mobi
432

Trzecia Rzesza wygrała II Wojnę Światową. Zdobyła "przestrzeń życiową" na Wschodzie, podporządkowała sobie kraje Europy Zachodniej. Zmierza teraz do nawiązania normalnych stosunków ze Stanami Zjednoczonymi. Jest rok 1964. Xavier March jest inspektorem Kripo i rozpoczyna śledztwo w sprawie odnalezionych zwłok.

Niekwestionowanym liderem literackim alternatywnych wersji historii jest Philip K. Dick ze swą powieścią „Człowiek z Wysokiego Zamku”. Serialowa ekranizacja tej powieści idzie jeszcze dalej w prezentacji opowieści o zwycięskiej Trzeciej Rzeszy. Alternatywne wersje dziejów świata są zresztą popularnym motywem. Warto też wspomnieć, że jest to również motyw mocno eksploatowany w polskiej literaturze fantastycznej. Jednak w tym sąsiedztwie powieść Roberta Harrisa „Vaterland” ma niezwykle mocną pozycję.

Jest rok 1964. Xavier March jest funkcjonariuszem Kripo, czyli policji kryminalnej. Zastępując kolegę rozpoczyna śledztwo w sprawie odnalezionych zwłok ważnego urzędnika państwowego. W tej powieści ważne są okoliczności. Świat przedstawiony to zwycięska Trzecia Rzesza. Choć to zwycięstwo jest w dużym stopniu fasadą. Na wschodzie Niemcy wciąż muszą walczyć z partyzantami, którzy nadal są wspomagani przez USA, które w tej wojnie poniosły klęskę, choć wygrały z Japonią. Ambitny plan zasiedlenia ziem Europy Wschodniej milionami przedstawicieli zwycięskiej rasy germańskiej udał się tylko propagandowo.

Xaver March nie jest podatny na propagandowe manipulacje. Od lat uparcie nie zapisuje się do NSDAP. I nawet nie wie, że gestapo zbiera rozmaite dowody jego nieprawomyślności. Nad inspektorem zbierają się ciemne chmury. Jednak największe niebezpieczeństwo będzie mu grozić z innego powodu. Odkrywa bowiem, że tajemniczo giną przedstawiciele najwyższych władz, częściowo emerytowani. Pozornie naturalne zgony i wypadki są w istocie morderstwami. Gdy odkryje przyczynę stanie się przedmiotem polowania najwyższych władz służby bezpieczeństwa Rzeszy. Wraz z pomagającą mu amerykańską dziennikarką.

„Vaterland” to powieść o tym jak zbrodnicza machina nazistowska próbuje po zwycięskiej wojnie zacierać ślady zbrodni po to by dołączyć do reszty świata jako normalne i zwyczajne państwo. Fasadowy reżim, w którym wciąż najważniejszą pozycję odgrywa propaganda ministra Goebbelsa, usiłuje nawiązać normalne relacje z USA, w których prezydentem zostaje Kennedy. Ta powieść to nie tylko trzymający w napięciu thriller kryminalny. To też przerażająco uprawdopodobniona dystopia pokazująca, jaki byłby świat, gdyby wygrało zło.